Artykuły do przedruku

Tarczyca to niewielki, bo ważący zaledwie 18 gram u kobiet i 25 gram u mężczyzn, gruczoł znajdujący się na szyi. Mimo miniaturowych rozmiarów spełnia ważną rolę . Od jej sprawności zależy nasze samopoczucie fizyczne i psychiczne.

Tarczyca wytwarza 3 rodzaje hormonów, bez których niemożliwe jest prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Są to: tyroksyny (T4), trójodotyroniny (T3) regulujące podstawową przemianę materii. Trzeci hormon to kalcytonina, dbająca o prawidłową gospodarkę wapniowo – fosforową, dzięki czemu jest możliwa prawidłowa praca nerek oraz prawidłowy skład kości.

Bez jodu ani rusz

Do produkcji tyroksyn i trójjodo tyronin niezbędny jest jod. Ten pierwiastek występuje w przyrodzie w niewielkich ilościach, głównie w wodzie morskiej i solankach. Organizmowi dostarczany jest wraz z pożywieniem (sól morska, ryby morskie i owoce morza), niewielkie ilości znajdują się w warzywach i mleku pochodzących z terenów, gdzie jod obecny jest w glebie. Człowiek spożywa zwykle za mało jodu, dzienne zapotrzebowanie wynosi 100 – 200 gram jodu na dobę. Dlatego w niektórych krajach wprowadza się jodowaną żywność, w Polsce jest to sól jodowana.

Niedobory jodu skutkują powiększeniem tarczycy, tworzy się wówczas wole. Jeśli jednocześnie nie występują zaburzenia w wydzielaniu hormonów, jest to wole obojętne. Jednak jego rozmiary sprawiają, że gruczoł uciska tchawicę, sprawiając trudności w oddychaniu i przełykaniu. Leczenie polega na podawaniu tyroksyn albo jodu, czasami jednocześnie jodu i tyroksyn. Jeśli w przeciągu 2 lat wole nie ulega zmniejszeniu, poddaje się je operacji chirurgicznej.

Hormony tarczycy niezbędne od początku życia

Jeśli u kobiety w ciąży występuje niedobór hormonów tarczycy, rodzi się dziecko z ciężko upośledzonym mózgiem oraz niedorozwojem kości. Obecnie rzadko się to zdarza, ponieważ spożywamy jodowaną sól. U dzieci brak jodu w wystarczających ilościach powoduje opóźnienie wzrostu i rozwoju intelektualnego.

Jak rozpoznać nadczynność tarczycy?

Nadczynność tarczycy polega na zwiększonej produkcji tyroksyny i trójjodotyroniny. Zwykle towarzyszy jej powiększenie gruczołu – tzw. wole czynne.

Objawami nadczynności są: utrata wagi mimo niezmienionej diety, zaburzenia rytmu serca, kołatanie serca, problemy z krążeniem, nerwowość, drażliwość, poczucie osłabienia, odczuwanie stale gorąca, zwiększone wydzielanie potu, duże pragnienie, opuchlizna stóp i podudzi, biegunka, u kobiet – zakłócenia cyklu miesiączkowego lub zanik miesiączki.

Jeśli przyczyną nadczynności tarczycy jest choroba Gravesa – Basedowa, do wymienionych objawów dochodzi jeszcze wytrzesz oczu, nadwrażliwość na światło, swędzenie i łzawienie oczu.

Co powoduje nadczynność tarczycy?

Jedną z przyczyn jest choroba Graveas – Basedowa. Jest to choroba prawdopodobnie genetyczna, w której układ immunologiczny wytwarza przeciwciała skierowane przeciwko receptorowi TSH. Te receptory otrzymują sygnały z mózgu o potrzebie zwiększenia produkcji hormonów. Uszkodzone receptory wciąż uaktywniają tarczycę do wytwarzania hormonów i tak powstaje ich nadmiar. Na tę chorobę zapadają częściej kobiety.

Inną przyczyną nadczynności są guzki tarczycy, (choroba Plummera), które również zaburzają informacje z mózgu. Rzadziej są to nowotwory tarczycy lub przysadki mózgowej.

Jak przebiega leczenie nadczynności tarczycy?

Terapia polega na przywróceniu właściwego stężenia hormonów, co można uzyskać poprzez przyjmowanie odpowiednich leków albo jodu radioaktywnego lub też chirurgiczne usunięcie nadaktywnej tkanki tarczycy.

Jak rozpoznać niedoczynność tarczycy?

Objawy niedoczynności to: tycie mimo niezmienionej diety, stałe odczuwanie zimna, spowolnienie akcji serca, rozwój miażdżycy, obrzęk podudzi, zaparcia, senność, spowolnienie psychiczne i fizyczne, problemy z koncentracją, skóra szorstka i sucha, łamliwość i wypadanie włosów, u kobiet – wydłużone cykle miesiączkowe, obfite krwawienia, niepłodność, u mężczyzn – obniżone libido, problemy z potencją.

Co powoduje niedoczynność tarczycy?

Niedoczynność powoduje choroba Hashimoto, czyli przewlekłe zapalenie tarczycy na skutek zaburzeń układu immunologicznego, który niszczy komórki tego gruczołu. Inna przyczyna to chirurgiczne usunięcie tarczycy, także leczenie jodem radioaktywnym, czasami – niewydolność przysadki mózgowej, także nadmiar lub niedobór jodu.

Jak przebiega leczenie niedoczynności tarczycy? Otóż należy do końca życia przyjmować preparaty tyroksyny.

Preparaty wspomagające pracę tarczycy

Takie preparaty są zalecane zarówno w nadczynności jak i w niedoczynności tarczycy. Przede wszystkim umożliwiają produkcję hormonów we właściwym stężeniu, ale także pozwalają na zmniejszenie dolegliwości będących skutkiem chorób tarczycy, np. depresję, nadwagę, wypadanie włosów, zaburzenia menstruacji.

Składniki tych preparatów mają pochodzenie naturalne – roślinne lub odzwierzęce. Są to: imbir, pieprz długi, L- tyrozyna, pył tarczycowy z wołowiny, guglipid – ekstrakt z drzewa gugga, nori – odmiana morskich wodorostów. Takie preparaty są bezpieczne dla zdrowia i dostępne bez recepty.